Rekabet Gündemi: Hukuki Bakış
Mayıs 2026 | Başaran Law Firm
Google Yeniden Hedef Tahtasında: Rekabet Kurumu Fatura Ayrımcılığı Soruşturması Başlattı
Rekabet Kurumu (RK), 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 6. maddesi uyarınca hâkim durumunu kötüye kullandığı şüphesiyle Google (Alphabet Inc., Google Ireland Limited, Google LLC, Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.'den oluşan ekonomik bütünlük) hakkında resmi bir soruşturma başlattı. 5 Mart 2026 tarihli ve 26-08/233-M sayılı kararla açılan soruşturma, Ocak 2026'da başlatılan bir önaraştırma sürecinin ardından yürürlüğe girdi. Soruşturmanın temelini faturalandırma uygulamalarına yönelik iddialar oluşturuyor: Google'ın bazı Türk reklamverenleri ve reklam ajanslarını Google Ireland üzerinden faturalandırarak Türkiye'deki stopaj vergisi yükümlülüklerine tabi tuttuğu; buna karşın diğer bir kesimi ise Türkiye'deki tüzel kişiliği üzerinden faturalandırarak aynı vergiden muaf tuttuğu belirtiliyor. Rekabet Kurumu'nun ön tespitlerine göre, bu faturalandırma yapısı aynı ticari statüde yer alan teşebbüsler üzerinde eşit olmayan maliyet yükleri yaratabilir ve bu durum, hâkim durumun kötüye kullanılması niteliği taşıyabilecek ayrımcı bir muamele eylemi oluşturabilir.
Türkiye'deki çevrimiçi reklam pazarı; reklamverenlerin, ajansların ve dijital platformların birbirine sıkı sıkıya bağlı olduğu çok katmanlı bir ekosisteme dayanmaktadır. Rekabet Kurumu'nun, Google'ın faturalandırma uygulamalarının nesnel bir haklı gerekçe olmaksızın müşterilerinin bir kısmına daha yüksek efektif maliyetler yüklediği sonucuna varması halinde şirket; ciddi bir idari para cezasıyla ve faturalandırma yapısında mecburi değişikliklere gitme yaptırımıyla karşı karşıya kalabilir. Bu senaryonun yansımaları ise farklı vergi rejimlerine sahip yargı bölgelerinde faaliyet gösteren çok uluslu reklamverenler için Türkiye sınırlarının çok ötesine uzanan etkilere yol açabilir.
Türkiye Algoritmayı Mercek Altına Alıyor: Rekabet Kurumu İlk Yapay Zekâ Sektör İncelemesini Başlattı
Rekabet Kurulu, 7 Nisan 2026 tarihinde yapay zekâ ekosistemine yönelik kapsamlı bir sektör incelemesi başlattı.
bu adım, Rekabet Kurumu'nun (RK) dikkatini sistematik olarak yapay zekâ değer zincirine yönelttiği ilk sefer olma özelliğini taşıyor. İnceleme; hesaplama altyapısı ve veri erişiminden, temel model (foundation model) geliştirmeye ve alt pazar uygulamalarına kadar yapay zekâ faaliyetlerinin tüm yelpazesini kapsıyor. Rekabet Kurumu'nun dile getirdiği temel endişe yapısal nitelikte. Veriye, hesaplama kapasitesine ve uzman yeteneğe erişim büyük ölçüde yoğunlaşmış durumda ve temel model geliştirmede erken hamle yapanlar, bu avantajları değer zincirinin birçok katmanında kendi lehlerine kullanabilecek bir konumda bulunuyor. Kurul bu kapsamda belirli riskler tespit etti: artan pazara giriş engelleri, ekosisteme kilitlenme/bağımlılık (lock-in), dışlayıcı davranışlar, kendini kayırma (self-preferencing) ve yapay zekâyı mevcut ürün ve hizmetlerine entegre eden büyük dijital platformların başvurduğu bağlama (tying) uygulamaları.
İnceleme aynı zamanda birleşme ve devralma kontrolü süreçlerini de yapay zekâ merceğinden değerlendirecek. RK, incelediği son işlemlerde yapay zekâ teknolojisinin giderek artan bir şekilde "ilgili pazarı" tanımladığını veya veri avantajları, potansiyel rekabet ve inovasyonun korunması gibi konularda esaslı endişeler doğurduğunu belirtti. Türkiye'de yapay zekâ ile bağlantılı ürünler sunan teşebbüsler (platform işletmecileri, veri lisansörleri veya uygulama geliştiricileri) açısından bu sektör incelemesi; Rekabet Kurumu'nun resmi soruşturmalardan/davalardan çok daha önce, bilgiye dayalı sağlam bir uygulama ve müdahale yaklaşımı geliştirmeyi hedeflediğinin sinyalini veriyor. Pazar aktörleri, inceleme ilerledikçe kendilerine yöneltilecek soru formlarına ve bilgi taleplerine hazırlıklı olmalıdır.
MediaMarkt'ın Fakir ile 'Bayrak Yarışı' 330 Milyon TL Cezayla Sonuçlandı
Rekabet Kurulu, 2 Nisan 2026 tarihinde aldığı kararla; MediaMarkt Turkey Tic. Ltd. Şti.'nin, rakip perakendecilerin fiyatlandırmalarını ortak bir tedarikçi üzerinden dolaylı olarak koordine ettiği bir yapı olan topla-dağıt (hub-and-spoke) karteline katılarak 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna vardı. 26-11/343-130 sayılı kararla MediaMarkt'a 330.322.816,48 TL idari para cezası uygulandı.
Söz konusu kartel, küçük ev aletleri sektöründe tedarikçi konumunda bulunan Fakir Elektrikli Ev Aletleri Dış Ticaret AŞ üzerinden yürütüldü. Fakir; MediaMarkt, Teknosa İç ve Dış Tic. AŞ ve Vatan Bilgisayar San. ve Tic. AŞ arasında ticari açıdan hassas bilgilerin dolaylı yoldan değişimini kolaylaştırarak bir "merkez" (hub) görevi gördü. Söz konusu soruşturma süreci, Kurulun 20 Şubat 2025 tarihli ve 25-07/177-M(2) sayılı kararıyla başlatılmıştı.
Topla-dağıt (hub-and-spoke) yapıları, her bir "uzantının" (spoke) bu vakada her bir perakendecinin rakiplerle doğrudan temas kurmadığına dair makul bir inkâr (plausible deniability) savunmasını sürdürebilmesi nedeniyle özellikle sinsi bir nitelik taşımaktadır. Ne var ki, bu yapının yarattığı birleşik etki, geleneksel bir yatay fiyat belirleme kartelinden farksızdır. Ortak tedarikçi ağları üzerinden faaliyet gösteren perakendeciler için bu karar; ortak bir tedarikçiye yukarı doğru akan ve oradan tekrar rakiplere doğru inen bilgi akışının, rakipler arasında tek bir doğrudan iletişim dahi olmaksızın kartel oluşturabileceğini net bir şekilde hatırlatmaktadır.
Piyasaya Neşter: Rekabet Kurumu 29 Tıbbi Cihaz Tedarikçisine Fiyat Belirleme Soruşturması Açtı
Rekabet Kurulu, 12 Mart 2026 tarihinde, 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ederek fiyat tespiti yaptıkları ve mal arzını kısıtladıkları iddialarıyla, artroplasti ve artroskopi ürünlerini kapsayan ortopedi ve nöroşirürji (beyin ve sinir cerrahisi) tıbbi cihazları alanında faaliyet gösteren 29 üretici ve distribütör ile dört sektör derneği hakkında resmi soruşturma açtı.
Ön bulgular; şirketlerin koordineli bir şekilde fiyat artışlarına gittiğini, hem kamu hem de özel hastanelere tedarik edilen ürün miktarını kısıtladığını ve böylece Türkiye'deki Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında belirlenen tavan fiyat uygulamasının etrafından dolandıklarını göstermektedir. Arzı sınırlandıran tedarikçilerin, hastanelerin ürünlere regüle edilmiş daha düşük fiyatlardan erişmesini engelledikleri ve bu sayede efektif işlem fiyatlarını öngörülen seviyelerin üzerine çıkardıkları iddia edilmektedir.
Bireysel şirketlerin yanı sıra dört sektör derneğinin de sürece dâhil edilmiş olması dikkat çekicidir. Dernekler; meşru bir toplantı zeminine, ortak bir bilgi kanalına ve kartel disiplinini sağlamaya yönelik bir denetim mekanizmasına ev sahipliği yaparak birer koordinasyon aracı işlevi görebilmektedir. Rekabet Kurumu'nun dernekleri de soruşturmaya dâhil etme kararı, uluslararası rekabet hukuku otoritelerinin iyi bilinen uygulama pratikleriyle örtüşmektedir.
Tıbbi cihazlar sektörü bariz bir kamu yararı boyutu taşımaktadır: Hastanelerin satınalma maliyetlerini şişiren söz konusu koordinasyon eylemleri, nihayetinde hastalara ve kamu sağlığı bütçelerine yansımaktadır. İhlallerin doğrulanması halinde, şirketler ve dernekler ciddi idari para cezalarıyla karşı karşıya kalacaktır. Sağlık sektörü uyum yöneticileri (compliance officers) ve satınalma süreçlerinden sorumlu yöneticiler, bu soruşturmayı kendi sektörlerindeki bilgi değişimi uygulamalarını gözden geçirmek için bir uyarı/işaret olarak değerlendirmelidir.
Meta'nın Ücret Oyunu Kimseyi Kandıramadı: Komisyon WhatsApp Yapay Zekâ Erişim Anlaşmazlığını Tırmandırıyor
Avrupa Komisyonu, 15 Nisan 2026 tarihinde Meta'ya bir Ek İtiraz Bildirimi (Supplementary Statement of Objections) göndererek; Meta'nın, üçüncü taraf yapay zekâ asistanlarının WhatsApp'a erişimini 15 Ekim 2025'ten önceki koşullar altında yeniden sağlamasını zorunlu kılacak geçici tedbirler uygulama niyetinin sinyalini verdi.
Söz konusu gerilimin tırmanması, bir dizi hamle ve karşı hamlenin ardından geldi. Meta, Ekim 2025'te WhatsApp İşletme Çözümü Koşulları'nı güncelleyerek üçüncü taraf genel amaçlı yapay zekâ asistanlarını yasaklamıştı. Komisyon ise Şubat 2026'da ilk İtiraz Bildirimini göndererek geçici tedbirlerin habercisi olmuştu. 4 Mart 2026'ya gelindiğinde Meta yasağı kaldırdı; ancak bu kez de üçüncü taraf yapay zekâ asistanlarının erişimi için yeni bir fiyatlandırma çerçevesi getirdi. Komisyon'un bu konudaki ön tespiti, ücret tabanlı bu modelin, orijinal yasakla aynı dışlayıcı etkiyi yarattığı yönünde. Kıdemli Başkan Yardımcısı Teresa Ribera'nın da ifade ettiği üzere: "Hukuki yasağı, benzer etkiye sahip bir fiyatlandırmayla değiştirmek ön görüşümüzü değiştirmiyor."
ABİHA'nın (Avrupa Birliği İşleyişi Hakkında Antlaşma) 102. maddesi ve AEA (Avrupa Ekonomik Alanı) Anlaşması'nın 54. maddesi kapsamında AT.41034 numarasıyla kaydedilen soruşturma, İtalyan rekabet otoritesiyle sağlanan koordinasyonun ardından İtalya'yı da kapsayacak şekilde genişletildi. Geçici tedbir kararı alınması halinde bu tedbirler, Komisyon nihai bir karara varana dek yürürlükte kalacak. Bu dava, yapay zekâ ile bağlantılı pazarlardaki temel bir rekabet hukuku uygulama zorluğunu net bir şekilde somutlaştırıyor: Meşru parasallaştırma (gelir elde etme) ile dışlayıcı erişim kontrolü arasındaki ayrım. Komisyon'un benimsediği bu yaklaşım, yapay zekâ asistanlarını entegre eden tüm platformlar için şu gerçeği teyit ediyor: Bir erişim yasağının etkilerini taklit etmek amacıyla tasarlanan fiyatlandırma yapıları, yasağın kendisinden daha fazla müsamaha görmeyecektir.
Kâğıt Devleri Mercek Altında: Avrupa Komisyonu UPM-Sappi Ortak Girişimi İçin İkinci Aşama İncelemesini Başlattı
Avrupa Komisyonu, 28 Nisan 2026 tarihinde, Avrupa Ekonomik Alanı'nın (AEA) en büyük iki iletişim kâğıdı üreticisi olan UPM-Kymmene Corporation (Finlandiya) ile Sappi Limited (Güney Afrika) arasında planlanan ortak girişime ( joint venture) yönelik derinlemesine bir İkinci Aşama (Phase II) incelemesi başlattı. M.12270 dosya numarasıyla 19 Mart 2026'da bildirimi yapılan işlemin karar tarihi için son gün 8 Eylül 2026 olarak belirlendi.
Söz konusu ortak girişim; UPM'nin Avrupa ve ABD'deki iletişim kâğıdı operasyonları ile Sappi'nin Avrupa iletişim kâğıdı operasyonlarını, Sappi'nin özel kâğıt iş kolunun bir bölümünü ve bu faaliyetleri destekleyen kâğıt hamuru ile enerji varlıklarını birleştirerek AEA iletişim kâğıdı pazarının liderini ortaya çıkaracak. Komisyon'un ön endişeleri dört ürün pazarını kapsıyor: kuşe mekanik (CM) kâğıt ve odundan arındırılmış kuşe (WFC) kâğıt (her ikisi de dergi, kitap ve ofis baskılarında kullanılmaktadır), tek yüzü kuşe yüzey malzemesi (C1S) ve basınca duyarlı etiketler (PSL). Komisyon; CM ve WFC kâğıt pazarlarında birbirlerinin en yakın rakipleri olarak tanımlanan UPM ve Sappi'nin, birlikte AEA üretim kapasitesinin oldukça önemli bir payını kontrol ettiğine dikkat çekiyor. Komisyon, geriye kalan rakiplerin işlem sonrasında yaşanabilecek fiyat artışlarını sınırlayacak yetenek veya teşvike sahip olmamasından endişe duyuyor. İkinci Aşama incelemesinin başlatılmış olması, nihai kararın ne yönde olacağına dair bir önyargı taşımıyor. UPM ve Sappi tarafları bu işlemin; maliyet verimlilikleri, çevresel faydalar ve Avrupa kâğıt endüstrisi için daha dirençli bir yapı yaratacağını iddia ediyor. Ancak, yapısal pazar örtüşmesi (overlap) ve giderek daralan basılı medya pazarı göz önüne alındığında, Komisyon'un işleme onay verme sürecinin taahhütlü (remedy) veya taahhütsüz fark etmeksizin iddia edilen faydaların muhtemel rekabetçi zararlardan daha ağır bastığını gösteren detaylı kanıtlara dayanması gerekecek.
Avrupa'nın Teknoloji Lisanslama Kurallarında Uzun Zamandır Beklenen Güncelleme
Avrupa Komisyonu; revize edilmiş Teknoloji Transferi Grup Muafiyeti Tüzüğü'nü (TTBER - 2026/877 sayılı AB Komisyon Tüzüğü) ve ABİHA'nın (Avrupa Birliği İşleyişi Hakkında Antlaşma) 101. maddesinin teknoloji lisans anlaşmalarına uygulanmasına ilişkin güncellenmiş kılavuzu kabul etti. Yeni düzenlemeler 1 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girdi.
Belirli teknolojilerin üretilmesini veya kullanılmasını sağlamak amacıyla patentlerin, yazılımların, know-how'ın ve diğer fikri mülkiyet haklarının lisanslanmasını kapsayan teknoloji transferi anlaşmaları, rekabet hukukunda yapısal olarak önemli bir konuma sahiptir. Doğru yapılandırılmış anlaşmalar inovasyonu ve teknolojinin yayılımını kolaylaştırırken; kötü yapılandırılmış olanlar ise fikri mülkiyet lisanslaması kisvesi altında pazarları bölüşme veya rekabeti kısıtlama riski taşır.
TTBER bir "güvenli liman" (safe harbour) sağlar: Belirlenen pazar payı eşiklerini karşılayan ve kara listeye alınmış kısıtlamalar içermeyen şirketler arasındaki anlaşmaların, bireysel bir değerlendirmeye gerek kalmaksızın ABİHA'nın 101(1) maddesi ile uyumlu olduğu kabul edilir.
Revize edilen tüzük ve beraberindeki kılavuz; bu güvenli limanın nerelerde geçerli olduğunu, kapsam dışında kalan anlaşmaların nasıl değerlendirileceğini ve ağır kısıtlamaların nasıl ele alınacağını netleştirmektedir. AB genelinde ister lisans veren ister lisans alan sıfatıyla lisanslama anlaşmaları yürüten şirketler için güncellenmiş bu çerçeve; sözleşmelerin kurgulanmasında, mevcut anlaşmaların gözden geçirilmesinde ve müzakere pozisyonlarının değerlendirilmesinde temel bir referans noktası niteliğindedir. Fikri mülkiyet işlemlerini yürüten hukuk ekipleri, belirlenen
süreler dolmadan önce portföylerindeki lisans anlaşmalarını yeni kurallara karşı bir uyum incelemesinden geçirmelidir.
AA'nın Gizli Ücret Alışkanlığı: CMA Tüketici Hukuku Kapsamındaki İlk Para Cezasın Kesti
Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Otoritesi (CMA), 15 Nisan 2026 tarihinde, her ikisi de Automobile Association Developments Limited'e ait olan AA Sürücü Kursu ve BSM Sürücü Kursu'nun 80.000'den fazla sürücü adayına para iadesi yapmasına ve 4,2 milyon sterlin idari para cezası ödemesine karar verdi. Bu karar, CMA'nın 2024 tarihli Dijital Piyasalar, Rekabet ve Tüketiciler Kanunu kapsamında Nisan 2025'te yürürlüğe giren yeni tüketiciyi koruma yetkilerine dayanarak kestiği ilk idari para cezası olma özelliğini taşıyor.
İhlalin konusu: "damla fiyatlandırma" (drip pricing). Nisan ve Aralık 2025 tarihleri arasında AA ve BSM web sitelerinden ders rezervasyonu yapan müşterilere, zorunlu bir rezervasyon ücretinin hariç tutulduğu bir başlangıç fiyatı gösterildi. Yeni müşteriler tam fiyatı ancak ödeme ekranında dersleri seçtikten, saatleri belirledikten ve kişisel bilgilerini girdikten sonra görebildi. Mevcut müşteriler ise ücretin ayrı olarak listelendiğini ve toplam tutarın ancak bir sonraki sayfada eklendiğini gördü. Tüketici hukuku uyarınca, kaçınılmaz olan tüm masrafların en baştan açıkça gösterilmesi gerekmektedir.
İndirim uygulanmadan önceki orijinal ceza miktarı 7 milyon sterlindi. AA, ihlali kabul etmesi ve süreci erken uzlaşmayla (settlement) sonuçlandırması nedeniyle %40 oranında bir indirim alarak cezayı 4,2 milyon sterline düşürdü. Etkilenen müşteriler, herhangi bir işlem yapmalarına gerek kalmaksızın kişi başı ortalama 9 sterlin civarında otomatik iade alacak.
Kararın verdiği daha geniş çaplı mesaj ise oldukça net. CMA artık bir mahkeme kararına ihtiyaç duymaksızın doğrudan para cezası kesme yetkisine sahip ve bu yetkisini tüm sektörlerdeki damla fiyatlandırma uygulamalarına karşı kullanma konusunda kararlı. Halihazırda herhangi bir çevrimiçi rezervasyon veya ödeme akışında bölünmüş veya gecikmeli/sonradan eklenen fiyatlandırma uygulayan işletmeler, bu kararı bir kırmızı çizgi olarak kabul etmelidir.
Booking.com'un "Tercih Edilen" Ortakları Aslında O Kadar Da Tercih Edilesi Olmayabilir
İtalya Rekabet Otoritesi (AGCM), "Tercih Edilen Ortak" ve "Tercih Edilen Artı" konaklama programlarıyla bağlantılı olarak haksız ticari uygulamalarda bulunduğu iddiasıyla 22 Nisan 2026 tarihinde Booking.com B.V., Booking.com International B.V. ve Booking.com (Italia) S.r.l. hakkında soruşturma başlattı.
AGCM'nin temel endişesi, sunum ile gerçeklik arasındaki uçurumdan kaynaklanıyor. Booking.com, bu programlarda yer alan otellere aramalarda daha yüksek görünürlük, görsel öncelik ve kaliteyle ilişkili etiketler sunarak; tüketicilere seçilen tesislerin üstün hizmet ve yüksek fiyat/performans sunduğu imasında bulunuyor. Ancak Otorite'nin ön tespitine göre, bu programlara dâhil olabilme şartları objektif kalite kriterlerinden ziyade, ağırlıklı olarak Booking.com'a ödenen komisyon seviyeleri tarafından belirleniyor. Dolayısıyla, "Tercih Edilen" bir tesisten rezervasyon yapan tüketiciler, liyakatten ziyade ticari teşviklerle öne çıkarılmış bir konaklama için daha fazla ücret ödüyor olabilir.
Soruşturma kapsamında İtalyan Mali Polisi desteğiyle Booking.com ofislerine yerinde inceleme düzenlenmesi, Otorite'nin iddiaları derhal belge toplanmasını gerektirecek kadar ciddi bulduğunu gösteriyor. Rekabet ve tüketici hukukunun kesişiminde yer alan bu vaka, platform algoritmalarının işletmelerin ticari akıbeti üzerindeki belirleyici gücünü vurgularken; yüksek komisyon ödeyen oteller için de kritik bir soruyu gündeme getiriyor: Yapılan bu harcamalar gerçek bir görünürlük mü satın alıyor, yoksa yalnızca yanıltıcı bir pazarlamaya mı hizmet ediyor?
İtalya'nın Atıştırmalık Karteli ve Beraberinde Getirdiği Uzlaşma Uygulaması
İtalya Rekabet Otoritesi (AGCM), 28 Nisan 2026 tarihinde, İtalya'nın özel markalı (private label) tuzlu atıştırmalıklar sektöründe pazar paylaşımı karteli işleterek ABİHA'nın (Avrupa Birliği İşleyişi Hakkında Antlaşma) 101. maddesini ihlal ettikleri gerekçesiyle Amica Chips S.p.A., Pata S.p.A. ve Preziosi Food S.p.A.'ya toplamda 23.298.147 euro idari para cezası kesti.
Soruşturmada, söz konusu üç şirketin; büyük çaplı perakendeciler için üretilen ve bu perakendecilerin kendi markaları altında satılan tuzlu atıştırmalıklara yönelik tedarik sözleşmelerini bölüşmek amacıyla ticari stratejilerini koordine ettikleri tespit edildi. Bahsi geçen kartel; doğrudan fiyat belirlemekten ziyade müşteri ilişkilerinin ve üretim hacimlerinin tahsisini kapsayan tek, karmaşık ve sürekli bir anlaşma niteliğindeydi.
Kararda usule ilişkin iki özellik öne çıkıyor. İlk olarak, AGCM pişmanlık programını (leniency programme) işletti: Pata ve Amica Chips, ihlalin tespit edilmesinde önemli rol oynayan kanıtlar sunarak ceza indirimleri elde etti. İkincisi ve daha da önemlisi, AGCM tarihinde ilk kez 10 Ekim 1990 tarihli ve 287 sayılı Kanun'un 14-quater maddesi kapsamındaki uzlaşma (settlement) usulünü kullandı. Sürecin sonunda her üç şirket de ilave bir ceza indiriminden yararlandı. Şirketlere kesilen bireysel cezalar şu şekilde oldu: Amica Chips 8.239.210 €; Pata 7.555.387 €; Preziosi Food 7.503.550 €.
İtalya'nın uzlaşma prosedürünü ilk kez kullanması, usul açısından önemli bir dönüm noktası. Bu adım; AGCM'nin, Avrupa Komisyonu ve diğer birçok ulusal rekabet otoritesinin uygulamalarıyla uyum sağladığının ve şirketlere ihlali kabul etmeleri ve işbirliği yapmaları karşılığında süreci daha düşük bir cezayla, erken aşamada çözüme kavuşturmak için yapılandırılmış bir yol sunduğunun sinyalini veriyor. AGCM soruşturmalarıyla karşı karşıya kalan şirketler, artık uzlaşmayı en başından itibaren gerçek bir stratejik seçenek olarak hesaba katmalıdır.
Güney Kore'nin Kâğıt Dosyası: 245 Milyon Dolar ve %71'lik Fiyat Sıçraması
Güney Kore Adil Ticaret Komisyonu (KFTC), 23 Nisan 2026 tarihinde, yaklaşık dört yıl boyunca baskı kâğıdı fiyatlarını artırmak amacıyla gizli anlaşma (collusion) yaptıkları gerekçesiyle altı kâğıt üreticisine toplamda 338,3 milyar won yaklaşık 245 milyon dolar idari para cezası kesti.
Kartel, Şubat 2021'den Aralık 2024'e kadar faaliyet gösterdi. Hansol Paper, Korea Paper, Moorim Paper, Moorim P&P, Moorim SP ve Hongwon Paper'dan oluşan altı şirket, ülkedeki yurtiçi baskı kâğıdı satışlarının yaklaşık %95'ini oluşturuyor. Kartel süresi boyunca şirket yöneticileri 60'tan fazla toplantı gerçekleştirdi ve referans fiyatları artırmak ya da müşterilere sunulan indirimleri azaltmak suretiyle uygulanan yedi ayrı tur koordineli fiyat artışı üzerinde anlaştı. Sonuç: Kartel dönemi boyunca baskı kâğıdı fiyatlarında ortalama %71 oranında bir artış.
Baskı kâğıdı; ders kitapları, kitaplar, dergiler ve broşürler için kilit bir üst pazar girdisi (upstream input) konumundadır. Bu seviyedeki fiyat artışları, yayıncılık ve matbaacılık tedarik zincirleri boyunca katlanarak yayılır ve nihayetinde tüketicilere yansıtılır. Katılımcılardan ikisi olan Korea Paper ve Hongwon Paper, idari para cezalarının yanı sıra savcılığa yapılacak suç duyuruları (criminal referral) ile de karşı karşıya kalacak.
KFTC, 338,3 milyar wonluk toplam meblağın, kurum tarihindeki en büyük beşinci kartel cezası ve kâğıt endüstrisindeki bugüne kadarki en büyük ceza olduğunu belirtti. Şirketlere, fiyatları birbirlerinden bağımsız olarak yeniden belirlemeleri ve üç yıl boyunca her altı ayda bir fiyatlandırma değişikliklerini Kurum'a raporlamaları emredildi. Kore pazarından tedarik sağlayan küresel kâğıt üreticileri ve satınalma ekipleri için bu vaka; sadece "piyasa koşullarına" atfedilen ani girdi maliyeti artışlarının, aslında altında yatan rekabetçi yapının incelenmesini gerektirebileceğine dair net bir hatırlatıcı niteliği taşıyor.
Brezilya Google'a Soruyor: Haberlerin Gerçek Sahibi Kim?
Brezilya Rekabet Otoritesi (CADE), 23 Nisan 2026 tarihinde oybirliğiyle aldığı kararla, arama sonuçlarında gazetecilik içeriklerini kullanması nedeniyle Google hakkındaki resmi soruşturmayı yeniden açmaya karar verdi.
08700.003498/2019-03 dosya numarasıyla kayıtlı olan vaka, başlangıçta CADE'nin soruşturma birimi tarafından antitröst ihlaline dair yeterli delil bulunamaması nedeniyle kapatılması yönünde tavsiye edilmişti. CADE Başkan Vekili Diogo Thomson de Andrade; 2019'dan bu yana yaşanan teknolojik gelişmelerin, özellikle de üretken yapay zekânın (generative AI) Google'ın arama arayüzüne entegrasyonunun, incelenen eylemin niteliğini ve ölçeğini esaslı bir şekilde değiştirdiğini savunarak dosyanın yeniden açılmasına öncülük etti. Google daha önce sadece başlıkları ve alıntıları (excerpts) gösterirken; yapay zekâ tarafından oluşturulan özetler artık haber içeriklerini doğrudan platform içinde sentezleyip sunuyor ve bu durum, haber yayıncılarına geri dönen trafiği ve geliri potansiyel olarak azaltıyor.
CADE Kurulu, haber yayıncılarıyla olan ilişkisinde Google'ın sömürücü nitelikte (exploitative) bir hâkim durumun kötüye kullanılması eylemi gerçekleştirip gerçekleştirmediğini incelemek üzere Genel Müdürlüğüne (Superintendence-General) resmi bir idari prosedür başlatma talimatı verdi.
Söz konusu analitik çerçeve; Google'ın orantılı bir bedel ödemeksizin üçüncü taraf içeriklerinden tek taraflı olarak değer elde edip edemeyeceğini değerlendirmenin temeli olarak, "yapısal bağımlılık" (structural dependence) kavramına, yani yayıncıların kitlelere ulaşmak için Google'a ne derece bağımlı olduğuna odaklanıyor.
Bu vaka, küresel çaptaki bir düzenleyici eğilimi yakından izliyor: Avustralya bir haber medyası pazarlık yasası (news media bargaining code) çıkardı; Kanada benzer önlemleri yürürlüğe koydu; AB'nin Telif Hakkı Direktifi benzer dinamikleri ele alıyor. Brezilya'nın ise meseleyi bir telif hakkı veya düzenleyici mevzuat çerçevesinden ziyade rekabet hukuku merceğinden yeniden kurgulama kararı, tartışmaya yepyeni bir boyut kazandırıyor. Haber içeriklerini derleyen dijital platformlar açısından gidişat oldukça tutarlı: Bedelsiz içerik derleme (content aggregation) dönemi giderek artan bir hukuki baskı altında.
*Bu yayın yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.