The Pulse — Sayı 07: Rekabet Gündemi: Hukuki Bakış

Mart 2026 | Başaran Law Firm

Türkiye'de İşgücü Piyasası Soruşturması Genişliyor: 26 Şirket İnceleme Altında

Rekabet Kurulu, 29 Ocak 2026 tarihinde; bankacılık, sigortacılık ve bilişim sektörlerinde faaliyet gösteren 26 teşebbüs hakkında, işgücü piyasasında çalışan ayartmama anlaşmaları (no-poach agreements) yaptıkları ve rekabete duyarlı bilgi değişimi gerçekleştirdikleri iddiasıyla resmi bir soruşturma başlattı. Her iki eylem de 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesi (rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaların yasaklanması) kapsamında ihlal teşkil etmektedir.

Haklarında soruşturma yürütülen teşebbüsler arasında; Garanti, İş Bankası, Yapı Kredi ve HSBC'nin de yer aldığı Türkiye'nin en önde gelen 13 bankası, dört sigorta şirketi ile fintek ve bankacılık yazılımı tedarik eden dokuz teknoloji firması bulunmaktadır. Finansal hizmetler ve teknoloji sektörlerindeki İnsan Kaynakları (İK) departmanları ile üst düzey yöneticiler (C-suites) için verilen mesaj son derece nettir: Çalışan hareketliliğini kısıtlayan ikili mutabakatlar; ister resmi ister gayri resmi, ister yazılı ister sözlü olsun, artık ciddi bir rekabet hukuku yaptırım riski (antitrust exposure) taşımaktadır. Rekabet uyum programları, yalnızca fiyatlandırma ve satın alma faaliyetlerinin ötesine geçmeli; işe alım ve işgücü yönetimi süreçlerini de kapsayacak şekilde genişletilmelidir.

Kurul Özel Okullara Yöneldi: Eğitim Ücreti ve Bağlı Hizmetler İncelemede

Yine 29 Ocak 2026 tarihinde Rekabet Kurulu; eğitim ücreti artışlarında danışıklı hareket ettikleri ve yemek, ders kitabı, kırtasiye ile forma gibi yan hizmetleri belirlenmiş tedarikçilerden zorunlu alım şartına bağladıkları iddiasıyla 19 özel eğitim kurumu hakkında ayrı bir soruşturma başlattı.

Soruşturma tarafı olarak adı geçen okullar arasında Bahçeşehir Okulları, Uğur Okulları, Bilnet, TED Ankara Koleji ve Final Eğitim gibi büyük zincirler yer almaktadır. Soruşturma, 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin potansiyel ihlallerine; spesifik olarak ise fiyat tespiti (price-fixing) ve bağlama uygulamalarına (tying arrangements) odaklanmaktadır. Rekabet Kurumu bu süreçte tutarlı bir eğilim sergilemektedir: Kurum bir sektöre girdiğinde, o sektörü her açıdan incelemektedir. Türkiye'de faaliyet gösteren özel eğitim grupları için bu durum; fiyatlandırma kararlarının ve yan hizmetlere ilişkin tedarikçi ilişkilerinin, tıpkı ticari sözleşmelerde olduğu gibi titiz bir rekabet hukuku denetiminden geçirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Google Türkiye'de Yeniden Soruşturma Altında

Rekabet Kurulu, 8 Ocak 2026 tarihinde Google hakkında yeni bir soruşturma başlattı; bu kez hedefte, Kurul'un 2018 tarihli emsal Android kararında (18-33/555-273 sayılı karar) getirilen yükümlülüklerin yerini alan sözleşmesel yapı (mimari) yer almaktadır. Yeni inceleme dört temel rekabetçi endişeye odaklanmaktadır:

1. Gönüllü olarak kurgulanmakla birlikte finansal olarak teşvik edilen Google Arama Widgetı Yerleştirme Anlaşması'nın (GSPA), önceki zorunlu yerleştirme gerekliliği ile aynı dışlayıcı etkiyi (exclusionary effect) yaratıp yaratmadığı;
2. Türkiye'ye özgü gelir paylaşımı anlaşmalarının (TRSA), Google Arama'yı Chrome ve Google Asistan da dahil olmak üzere daha geniş bir hizmet yelpazesinde varsayılan (default) olarak sağlamlaştırıp sağlamlaştırmadığı;
3. Google'ın cihaz üreticilerini Chrome'u varsayılan tarayıcı olarak önceden yüklemeye (pre-load) zorlayıp zorlamadığı;
4. Cihaz üreticilerinin Android çatallaması (Android-fork) işletim sistemlerini kullanmalarına yönelik yasağın — ki daha önce ihlal teşkil etmediğine karar verilmişti — mevcut pazar koşulları ışığında yeniden değerlendirmeyi gerektirip gerektirmediği.

Bu soruşturma, Kurul'un denetiminin yalnızca uyum (compliance) süreciyle son ermediğini; aksine, uygulanan tedbirlerin/çözümlerin (remedies) amaçlanan rekabetçi etkiye ulaşıp ulaşmadığını veya sadece aynı sonuçları doğuracak şekilde yeniden yapılandırılıp yapılandırılmadığını değerlendirmek üzere süreci yakından takip ettiğini göstermektedir.

AB–Birleşik Krallık Rekabet İşbirliği: Brexit Sonrası Çerçeve Şekilleniyor

25 Şubat 2026 tarihinde Avrupa Komisyonu ve Birleşik Krallık, AB-Birleşik Krallık Rekabet İş Birliği Anlaşması'nı (EU-UK Competition Cooperation Agreement) imzalayarak; Komisyon, AB Üye Ülke rekabet otoriteleri ve Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Otoritesi (CMA) arasında ortak koordinasyon sağlayacak resmi bir çerçeve oluşturdu. Brexit'ten bu yana AB ve Birleşik Krallık arasındaki ilk spesifik rekabet iş birliği aracı olan bu anlaşma; her iki tarafın önemli rekabet ihlali (antitröst) ve birleşme/devralma (merger) soruşturmalarını birbirlerine bildirmelerini, uygun durumlarda yaptırım/uygulama süreçlerini koordine etmelerini (coordinate enforcement) ve paylaşılan bilgilerin gizliliğini korumalarını şart koşmaktadır. Teşebbüsler tarafından sağlanan gizli bilgiler, ilgili teşebbüsün açık rızası olmaksızın karşılıklı olarak paylaşılamayacaktır.

Brexit sonrası dönemde sıkça karşılaşılan bir gerçeklik olarak, Brüksel ve Londra'da paralel soruşturmalar (parallel investigations) yürüten çok uluslu teşebbüsler için bu anlaşma; yaptırım takvimlerinin koordine edilmesi ve soruşturma stratejilerinin uyumlu hale getirilmesi riskini artırmaktadır. Sınır ötesi işlemlere (cross-border transactions) taraf olan teşebbüsler ile Manş Denizi'nin her iki yakasında da soruşturma altında olan şirketlerin, hukuki stratejilerini kurgularken bu yakınlaşmayı ve artan koordinasyonu mutlaka göz önünde bulundurmaları gerekmektedir.

Meta, WhatsApp'taki Yapay Zekâ Engeli Nedeniyle Geçici Tedbir Tehdidiyle Karşı Karşıya

Avrupa Komisyonu, 9 Şubat 2026 tarihinde Meta'ya bir İtiraz Bildirimi (Statement of Objections) göndererek; Meta'nın üçüncü taraf yapay zekâ asistanlarını WhatsApp'tan men etme kararının, Avrupa Birliği'nin İşleyişine Dair Antlaşma'nın (TFEU) hâkim durumun kötüye kullanılmasını (abuse of a dominant position) yasaklayan 102. maddesini ihlal ettiğine dair ön değerlendirmesini sundu. Meta, Ekim 2025'te WhatsApp İşletme Çözümü Şartları'nı güncelleyerek, 15 Ocak 2026 itibarıyla rekabet eden tüm yapay zekâ asistanlarını platformdan fiilen dışlamıştır (excluding).

Komisyon, WhatsApp'ı Avrupa Ekonomik Alanı'nda (AEA) yapay zekâ asistanlarının dağıtımı için kritik bir erişim noktası olarak değerlendirmekte ve Meta'nın bu eyleminin, erken aşamadaki bir dışlamanın geri döndürülemez olabileceği hızla gelişen bir pazarda pazar erişim engellerini (barriers to entry) artırma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtmektedir. Komisyon, soruşturma süreci devam ederken telafisi güç rekabetçi zararları (irreparable competitive harm) önlemek amacıyla geçici tedbirler (interim measures) uygulamaya koymaya hazırlanmaktadır. Bu dava, rekabet hukukunun yapay zekâ pazarlarını gerçek zamanlı olarak denetleyecek kadar hızlı hareket edip edemeyeceğine dair doğrudan bir test niteliği taşımaktadır.

TikTok'un Tasarımı DSA Kıskacında: Komisyon'dan "Bağımlılık Yapan" Özelliklere Yönelik Ön Bulgular

Avrupa Komisyonu, 6 Şubat 2026 tarihinde yayımladığı ön bulgularda (preliminary findings); TikTok'un temel tasarım özellikleri olan sonsuz kaydırma (infinite scroll), otomatik oynatma, anlık bildirimler ve kişiselleştirilmiş tavsiye motorunun (recommendation engine), küçükler de dahil olmak üzere kullanıcılar üzerindeki bağımlılık yapıcı etkilerini yeterince değerlendirip hafifletemediği gerekçesiyle Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal ettiği sonucuna vardı.

Komisyon'un yürüttüğü soruşturmada, TikTok'un mevcut araçlarının (ekran süresi yönetimi, ebeveyn kontrolleri) yeterince etkili olmadığı; bunların kolayca göz ardı edilebildiği ve uygulanması hususunda ebeveynlerin üzerine makul olmayan bir yük bindirdiği tespit edilmiştir. Komisyon, TikTok'un yapısal değişikliklere (structural changes) gitmesi gerektiğini — sonsuz kaydırmanın devre dışı bırakılması, etkili zaman molalarının oluşturulması ve tavsiye sisteminin yeniden yapılandırılması — belirtmiştir. Ön bulguların kesinleşmesi halinde TikTok, dünya çapındaki toplam yıllık cirosunun %6'sına varan bir idari para cezasıyla karşı karşıya kalacaktır. Platform tasarımı artık yalnızca bir ürün kararı değil, aynı zamanda bir düzenleyici uyum (regulatory compliance) meselesidir.

Shein, DSA Kapsamında Yasadışı Ürünler, Bağımlılık Tasarımı ve Algoritma Opak​lığı Nedeniyle Soruşturmaya Alındı

Avrupa Komisyonu, 17 Şubat 2026 tarihinde Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında Shein hakkında resmi inceleme süreci (formal proceedings) başlattı ve üç ayrı rekabetçi/düzenleyici endişeyi soruşturmaya aldı: yasadışı ürünlerin satışı (potansiyel olarak çocuk cinsel istismarı materyali teşkil eden içerikler dahil); platformun etkileşim ödülleri aracılığıyla kurgulanan bağımlılık yapıcı tasarımı (addictive design); ve tavsiye sistemlerinin (recommender systems) şeffaflıktan uzak (opak) yapısı. Avrupa Birliği'nde faaliyet gösteren ve DSA'ya tam uyumlu, titiz bir risk değerlendirmesi (risk assessment) yürütmemiş olan herhangi bir büyük e-ticaret veya içerik platformu, halihazırda ciddi bir düzenleyici yaptırım riski (regulatory exposure) altında faaliyet göstermektedir.

CMA, Apple ve Google'dan Uygulama Mağazası Hakkaniyet​ine İlişkin Taahhüt Aldı

Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Otoritesi (CMA), 10 Şubat 2026 tarihinde Apple ve Google'dan gönüllü taahhütler (voluntary commitments) sağladığını duyurdu. Bu adımlar, her iki teşebbüsün de Ekim 2025'te Birleşik Krallık Dijital Piyasalar, Rekabet ve Tüketiciler Yasası kapsamında Stratejik Piyasa Konumuna (SMS) sahip olarak belirlenmesinden bu yana elde edilen ilk tedbirler olma özelliğini taşıyor. Söz konusu taahhütler; uygulama inceleme ve adil sıralama (kendini kayırmanın - self-preferencing yasak​lanması), geliştirici verilerinin korunması ve özellikle Apple açısından kritik bir düzenleme olarak, geliştiricilerin iOS ve iPadOS özelliklerine erişim talep etmelerine olanak tanıyan ve Apple'a bu taleplere adil ve nesnel bir şekilde yanıt verme yükümlülüğü getiren yeni bir birlikte çalışabilirlik (interoperability) talep sürecini kapsamaktadır. Özellikle Apple'ın dijital cüzdan araçlarına erişimin halen çözülmeyi bekleyen temel bir mesele olduğu fintek alanındaki geliştiriciler için bu taahhütler; ulaşılabilecek en üst sınırı (tavanı) değil, yaptırıma tabi icra edilebilir bir asgari temeli (enforceable baseline) temsil etmektedir.

Getty–Shutterstock: CMA, BK Editoryal İçerik Piyasasında Sorun Tespit Etti

Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Otoritesi (CMA), 19 Şubat 2026 tarihinde ulaştığı ön tespitte (provisional conclusion); Getty Images'ın Shutterstock'u planlanan devralma işleminin (anticipated acquisition), küresel ölçekte stok içerik pazarı açısından işleme izin verilirken (clearing the deal), Birleşik Krallık'taki editoryal içerik arzında rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına (SLC - Substantial Lessening of Competition) yol açacağı sonucuna varmıştır. CMA, devralma sonrası oluşan teşebbüsün (merged entity) Birleşik Krallık editoryal içerik pazarının %50'sine veya daha fazlasına hâkim olacağını ve Shutterstock'un Birleşik Krallık haber, spor, eğlence ve arşiv görüntüleri alanında Getty'ye karşı rekabet edebilecek bir avuç geçerli alternatiften (viable alternatives) biri olduğunu tespit etmiştir.

UMG Downtown'ı Satın Alıyor — Ancak Curve Royalty Systems'ı Elden Çıkarması Gerekiyor

Avrupa Komisyonu, 13 Şubat 2026 tarihinde Universal Music Group'un (UMG) Downtown Music Holdings'i devralma (acquisition) işlemine; Downtown'ın telif hakkı muhasebe platformu olan Curve Royalty Systems'ın tam olarak elden çıkarılması (divestment) şartıyla izin verdi. Komisyon'un yürüttüğü derinlemesine inceleme (in-depth investigation); kayıtlı müzik, sanatçı ve plak şirketi hizmetleri veya müzik yayıncılığı alanlarında herhangi bir rekabetçi endişe (competition concern) tespit etmemiş ve UMG ile Downtown'ın ilgili pazarlardaki birleşik pazar paylarının makul seviyelerde kaldığı sonucuna varmıştır. Bununla birlikte Curve, veri erişimine dayalı belirgin bir rekabetçi endişe ortaya koymuştur: Kontrolü ele geçirmesi halinde UMG; telif hakkı işlemleri için Curve'ü kullanan rakip plak şirketlerinin ticari olarak hassas finansal verilerine (commercially sensitive financial data) erişebilecek ve bu durum, kendisine rakipler karşısında haksız bir bilgi/istihbarat avantajı sağlayacaktır. Veri ile ilişkili sektörlerde çalışan Birleşme ve Devralma profesyonelleri için buradaki ders oldukça açıktır: Rakiplerin verilerini işleyen herhangi bir hedef varlık, ana işlemden bağımsız olarak kendi başına ayrı bir rekabet hukuku analizi gerektirmektedir.

Norveç Otoritesi, Yanıltıcı Birleşme Bildirimi Nedeniyle Schlumberger'e NOK 30 Milyon Para Cezası Öngördü

Norveç Rekabet Otoritesi, ChampionX devralmasına ilişkin birleşme bildiriminde yanlış bilgi sunduğu gerekçesiyle 19 Şubat 2026'da Schlumberger'e 30 milyon NOK (yaklaşık 2,5 milyon Avro) tutarında idari para cezası ön bildirimi gönderdi. Otorite, tarafların geçmiş ihalelerdeki pazar sıralamaları ile kullanılan ürünlere dair sunulan bilgilerin fiili durumu yansıtmadığını tespit etti. Birleşme denetimlerinde bilgi doğruluğu usuli bir formalite değil, esasa ilişkin hukuki bir yükümlülüktür. Esasa etkili yanlış bir beyan, sonradan düzeltilse dahi bağımsız bir yaptırımı tetikleyebilir.

BK Rekabet Temyiz Mahkemesi, MIF Tazminat Davasında Mastercard ve Visa'nın Savunmasını Reddetti

İngiltere Rekabet Temyiz Mahkemesi (CAT), 18 Şubat 2026 tarihinde Üye İşyeri Takas Komisyonu (MIF) Çerçeve Davaları'nın 2. Yargılaması'na ilişkin kararını yayımlayarak; Mastercard ve Visa'nın yansıtma savunmasının (pass-on defence) temelini oluşturan, üye işyerlerinin hukuka aykırı takas komisyonu fazla tahsilatlarını yüksek perakende fiyatları yoluyla tüketicilere yansıttığı ve böylece tazmin edilebilir bir zarardan kaçındığı yönündeki argümanı reddetti. CAT, yansıtma durumunun ispatlanmasının (davalının, davacının maliyetleri alt pazara yansıtması nedeniyle fiilen zarara uğramadığı yönündeki iddiası), söz konusu fahiş kesintinin (overcharge) yalnızca üye işyerinin genel maliyet tabanının bir parçasını oluşturduğunu göstermekten ziyade; spesifik kesinti ile fiili fiyatlandırma kararları arasında doğrudan bir illiyet bağı (direct causal link) kurulmasını gerektirdiğine hükmetti. Bu karar, rekabet ihlallerinden doğan tazminat davalarında (competition damages proceedings) en sık başvurulan savunmalardan birinin kapsamını önemli ölçüde daraltmaktadır.

Red Bull, Komisyon Yerinde İnceleme Kararına Karşı AB Adalet Divanı'na Başvurdu

Red Bull, Komisyon'un Red Bull (AT.40819) soruşturmasındaki 2023 tarihli yerinde inceleme kararını (inspection decision) onayan Genel Mahkeme'nin Ekim 2025 tarihli T-306/23 sayılı kararına karşı; 23 Aralık 2025 tarihinde Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD) nezdinde temyiz başvurusunda bulunmuştur (16 Şubat 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanmıştır). Red Bull başvurusunda altı temel hukuki gerekçe ileri sürmektedir: delillere erişimde usuli adaletsizlik (silahların eşitliği ilkesini ihlal ettiği öne sürülen çifte kısıtlamaya itiraz); ispat eksikliği; Komisyon'un yerinde inceleme için önceden yargısal izin (mahkeme kararı) almaması; inceleme kararında yeterli belirliğin bulunmaması; inceleme kapsamının orantısızlığı; ve bizzat inceleme esnasında avukata erişim hakkı ile avukat-müvekkil gizliliğinin (legal professional privilege) ihlal edilmesi. Adalet Divanı'nın vereceği nihai karar, Komisyon denetimlerine tabi tüm teşebbüslerin usuli haklarına yön verecektir.

ABD Adalet Bakanlığı'ndan (DOJ) OhioHealth'e "Rekabet Karşıtı Sözleşme" Davası

ABD Adalet Bakanlığı Antitröst Birimi ve Ohio Başsavcılığı, 20 Şubat 2026 tarihinde OhioHealth Corporation aleyhine federal mahkemede rekabet ihlali davası açtı. Bölgenin en büyük sağlık ağı olan OhioHealth; pazar gücünü kullanarak sigorta şirketlerine "ya hep ya hiç" sözleşme şartları dayatmakla suçlanıyor. Şirketin, fiyatlardan bağımsız olarak tüm ticari ağlara dahil edilmeyi zorunlu kıldığı ve hastaların daha uygun maliyetli sağlayıcıları seçmesine olanak tanıyan kademeli sağlık planlarını engellediği iddia ediliyor. DOJ, bu uygulamaların fiyat şeffaflığını baskıladığını ve tüketicinin uygun fiyatlı sağlık hizmetlerine erişimini kısıtladığını belirtiyor. ABD'de sağlık sektöründeki rekabet denetimleri tarihsel olarak hastane birleşmelerine odaklanırken; bu dava, doğrudan dikey sözleşme hükümlerini hedef alması açısından büyük önem taşıyor.

DOJ ve FTC'den Rakipler Arası İş Birliği Kılavuzu İçin Ortak Kamuoyu İstişare Süreci

ABD Adalet Bakanlığı Antitröst Birimi (DOJ) ve Federal Ticaret Komisyonu (FTC), 2000 tarihli Rakipler Arası İş Birliği Kılavuzu'nun yürürlükten kaldırılmasını takiben, yatay iş birliklerine (collaborations among competitors) yönelik yeni hukuki çerçevenin nasıl şekilleneceğini belirlemek amacıyla 23 Şubat 2026'da ortak bir kamuoyu görüşü alma süreci (public inquiry) başlattı. İstişare süreci kapsamında; ortak lisanslama ve bilgi değişimi (information sharing) gibi temel meselelerin yanı sıra, algoritmik fiyatlandırma, veri iş birlikleri ve işgücü ortak girişimleri gibi yeni nesil modellerin nasıl değerlendirilmesi gerektiğine dair paydaş görüşleri talep edilmektedir. İlgililer, 24 Nisan 2026 tarihine kadar görüşlerini sunabilecektir.

İspanya'dan Apple ve Amazon'a "Karara Uymama" Soruşturması

İspanya Rekabet Otoritesi (CNMC), 25 Şubat 2026 tarihinde; Apple ve Amazon'un, rekabeti kısıtlayıcı dağıtım kısıtlamaları nedeniyle 194 milyon Avro cezaya çarptırıldıkları Temmuz 2023 tarihli kararda belirlenen ihlale son verme yükümlülüğüne uymadıklarını açıkladı. Otorite, teşebbüslerin ihlal konusu uygulamaları kararın ardından yaklaşık iki yıl daha (Mayıs 2025'e kadar) sürdürdüğünü tespit ederek, bu uyumsuzluk dönemi için bağımsız bir yaptırım/soruşturma süreci başlattı. 2023 tarihli esas karar ise hâlihazırda yargı nezdinde temyiz aşamasındadır. Bu vaka, idari para cezalarına karşı yargı yoluna başvurmanın, kararla getirilen davranışsal yükümlülükleri (behavioural remedies) askıya almadığını (yürütmeyi durdurmadığını) açıkça göstermektedir. Teşebbüsler, yargılama sürecinden bağımsız olarak ihlale son verme kararlarına derhal ve eksiksiz uymak zorundadır.

Almanya'da Emsal Karar: Check24 Taahhütle Fiyat Paritesi (MFN) Şartlarını Kaldırdı

Almanya Rekabet Otoritesi (Bundeskartellamt), 24 Şubat 2026'da lider enerji karşılaştırma platformu Check24'ün bağlayıcı taahhütlerini (binding commitments) kabul ederek; platformun enerji tedarikçilerine uyguladığı fiyat paritesi (En Çok Kayırılan Müşteri - MFN) şartlarını sonlandırdı. Soruşturma, pazarın %60-70'ine hâkim olan platformun, tedarikçilerin rakip sitelerde veya kendi kanallarında daha düşük fiyat sunmasını engellediğini ortaya koymuştu. Kabul edilen taahhütler uyarınca Check24; fiyat paritesine uymayan tedarikçilerin sıralamasını düşürme eylemlerine ve komisyon oranlarını diğer platformlardaki fiyatlandırmalara bağlama (tying) uygulamalarına derhal son verecektir. Bu karar, hâkim durumdaki platformların uyguladığı tüm kanalları kapsayan MFN şartlarının artık rutin olarak rekabet ihlali sayıldığını pekiştirmektedir. Tedarikçilere "en iyi fiyat" garantisi dayatan tüm karşılaştırma siteleri, bu sonucu doğrudan bir hukuki emsal olarak dikkate almalıdır.

*Bu bülten yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; herhangi bir somut olay veya müvekkile yönelik hukuki görüş niteliği taşımaz.